Ukulele koncertowe, znane również jako ukulele typu „concert”, to instrument, który zdobywa coraz większą popularność. Oferuje doskonały balans pomiędzy poręcznością ukulele sopranowego a pełniejszym dźwiękiem i większą przestrzenią na palce, którą charakteryzuje ukulele tenorowe. Dla wielu początkujących i średniozaawansowanych graczy, właśnie ukulele koncertowe stanowi idealne rozwiązanie. Jest ono łatwiejsze do opanowania niż mniejsze modele, a jednocześnie zachowuje swój lekki i przenośny charakter.
Rozmiar ukulele koncertowego sprawia, że jest ono wygodne dla osób o różnych rozmiarach dłoni. Dłuższa menzura (odległość od siodełka do mostka) w porównaniu do sopranowego modelu oznacza większe odstępy między progami, co ułatwia precyzyjne dociskanie strun i wykonywanie bardziej złożonych akordów. Dźwięk jest zazwyczaj cieplejszy i ma nieco większą głośność oraz sustain, co czyni je wszechstronnym instrumentem do akompaniamentu, grania melodii, a nawet występów na żywo.
Wybór pierwszego ukulele koncertowego może być ekscytujący, ale też stanowić wyzwanie. Na rynku dostępnych jest wiele modeli, różniących się materiałami, ceną i jakością wykonania. Kluczowe jest zrozumienie, na co zwrócić uwagę, aby dokonać zakupu, który będzie satysfakcjonujący przez długi czas. Dobrze dobrany instrument nie tylko ułatwi naukę, ale także sprawi, że granie będzie prawdziwą przyjemnością.
Kluczowe cechy dobrego ukulele koncertowego
Przy wyborze ukulele koncertowego warto zwrócić uwagę na kilka fundamentalnych aspektów, które decydują o jego jakości i brzmieniu. Pierwszym i często najważniejszym elementem jest materiał, z którego wykonana jest płyta wierzchnia, boki i tył instrumentu. Drewno ma kluczowy wpływ na rezonans i barwę dźwięku.
Płyta wierzchnia wykonana z litego drewna, takiego jak świerk czy cedr, zazwyczaj zapewnia lepsze i bogatsze brzmienie niż płyta laminowana. Drewno lite „pracuje” z czasem, dojrzewa i rozwija swoje właściwości dźwiękowe. Choć ukulele z litym topem są zazwyczaj droższe, inwestycja ta często się opłaca, zwłaszcza jeśli myślimy o długoterminowym użytkowaniu instrumentu. Boki i tył mogą być wykonane z drewna litego lub laminowanego, przy czym laminat jest bardziej odporny na zmiany wilgotności i temperatury, co może być zaletą dla podróżujących muzyków.
Kolejnym istotnym elementem jest jakość wykonania. Sprawdź, czy progi są dobrze nabite i oszlifowane, aby nie kaleczyły palców. Mostek i siodełko powinny być solidnie zamocowane, a klucze strojeniowe powinny działać płynnie i precyzyjnie, dobrze trzymając strój. Długość menzury ukulele koncertowego zazwyczaj wynosi około 37-38 cm, a całkowita długość instrumentu to około 58-61 cm. Zwróć uwagę na wygodę gryfu – powinien być komfortowy w dłoni, a podstrunnica gładka.
Polecane materiały i konstrukcje
Wybierając ukulele koncertowe, warto przyjrzeć się bliżej rodzajom drewna używanym do jego produkcji. Każde drewno ma swoje unikalne właściwości, które wpływają na brzmienie instrumentu. Dla płyty wierzchniej, która jest kluczowa dla rezonansu, często rekomenduje się lite drewno.
Świerk to popularny wybór na topy ukulele. Oferuje jasny, wyrazisty i zbalansowany ton z dobrą projekcją. Jest wszechstronny i sprawdza się w wielu gatunkach muzycznych. Cedr z kolei daje cieplejsze, głębsze i bardziej złożone brzmienie, często preferowane przez osoby grające fingerstyle, które cenią sobie bogactwo niuansów w dźwięku. Oba te gatunki drewna, gdy są lite, pozwalają ukulele „oddychać” i rozwijać swoje brzmienie z biegiem czasu.
Boki i tył instrumentu mogą być wykonane z różnych gatunków drewna, zarówno litego, jak i laminowanego. Mahoniu dodaje ciepła i okrągłości do brzmienia. Klon oferuje jaśniejszy i bardziej bezpośredni dźwięk z wyraźnymi średnimi tonami. Palisander, choć coraz rzadziej stosowany ze względu na ograniczenia gatunkowe, zapewnia bogactwo harmonicznych i głęboki bas. Drewno laminowane, np. z mahoniu lub akacji, jest często tańsze i bardziej odporne na zmiany warunków atmosferycznych, co czyni je dobrym wyborem dla początkujących lub osób, które planują dużo podróżować z instrumentem.
Oprócz samego drewna, konstrukcja ukulele również ma znaczenie. Niektóre modele posiadają podbicie (binding) na krawędziach, które nie tylko dodaje estetyki, ale także chroni instrument przed uszkodzeniami. Podobnie, wzmocnienia gryfu mogą poprawić stabilność stroju. Warto zwrócić uwagę na sposób montażu gryfu do korpusu – zazwyczaj jest to połączenie klejone typu „set-neck”.
Budżet i marki godne polecenia
Określenie budżetu jest pierwszym krokiem do zawężenia wyboru. Ceny ukulele koncertowych mogą się znacznie różnić, od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych. Dla osoby początkującej, która chce sprawdzić swoje zainteresowanie instrumentem, rozsądnym wyborem będzie ukulele w przedziale cenowym 400-800 zł. W tej kwocie można znaleźć instrumenty solidnie wykonane, z dobrym brzmieniem, które nie zniechęcą do nauki.
Dla bardziej zaawansowanych graczy, którzy szukają instrumentu z lepszymi materiałami i wyższym standardem wykonania, warto rozważyć modele z przedziału 800-1500 zł. Tutaj często pojawiają się ukulele z litym topem, co znacząco wpływa na jakość dźwięku. Powyżej 1500 zł znajdziemy instrumenty z wyższej półki, często wykonane w całości z litego drewna, z renomowanych manufaktur.
Na rynku polskim i światowym istnieje kilka marek, które cieszą się dobrą opinią wśród gitarzystów i ukuleleistów. Warto zwrócić uwagę na następujące marki:
- Kala Ukulele: Jedna z najpopularniejszych marek, oferująca szeroką gamę modeli w różnych przedziałach cenowych, od budżetowych po profesjonalne. Często polecane za dobrą jakość w stosunku do ceny.
- Lanikai Ukulele: Znana z solidnego wykonania i dobrego brzmienia. Ich instrumenty często posiadają ciekawe detale i są dobrym wyborem dla osób szukających czegoś więcej niż podstawowego modelu.
- Cordoba Ukulele: Marka kojarzona głównie z gitarami klasycznymi, ale ich ukulele również cieszą się uznaniem. Oferują elegancki design i przyjemne brzmienie.
- Fender Ukulele: Choć Fender kojarzy się głównie z gitarami elektrycznymi, ich ukulele są dobrze wykonane i oferują charakterystyczne brzmienie, często z nutą retro.
- Makala Ukulele: Jest to „budżetowa” marka należąca do Kala, świetna dla osób, które chcą zacząć grać na ukulele, nie wydając fortuny.
Przy wyborze konkretnego modelu, oprócz marki, warto poczytać recenzje, obejrzeć prezentacje dźwięku na platformach wideo, a jeśli to możliwe, przetestować instrument osobiście w sklepie muzycznym.
Na co zwrócić uwagę podczas zakupu
Zakup ukulele koncertowego, zwłaszcza jeśli jest to nasz pierwszy instrument, wymaga pewnej uwagi, aby uniknąć rozczarowania. Poza jakością drewna i wykonania, istotne są również praktyczne aspekty, które wpłyną na komfort gry i satysfakcję z użytkowania.
Progi i podstrunnica to elementy, które mają bezpośredni kontakt z naszymi palcami. Sprawdź, czy progi są równo nabite i czy ich krawędzie nie wystają poza podstrunnicę. Ostre krawędzie progów mogą być bardzo niewygodne i bolesne podczas gry. Podobnie, sama podstrunnica powinna być gładka, bez nierówności czy zadziorów. Zwróć uwagę na to, jak wygodny jest gryf w Twojej dłoni – czy nie jest zbyt gruby lub zbyt cienki. Dla ukulele koncertowego standardem jest menzura około 37-38 cm, co powinno zapewnić komfort dla większości osób.
Klucze strojeniowe są niezwykle ważne dla utrzymania instrumentu w dobrym nastroju. Powinny działać płynnie i precyzyjnie, bez luzów. Jeśli klucze są sztywne, ciężko je obracać lub mają luzy, strojenie będzie problematyczne, a strój będzie się szybko rozjeżdżał. W instrumentach z niższej półki często stosuje się klucze typu „open gear”, które mogą wymagać częstszego strojenia niż bardziej precyzyjne klucze zamknięte, ale są zazwyczaj wystarczające dla początkujących.
Struny to kolejny element, który można wymienić, ale warto zwrócić uwagę na to, jakie są fabrycznie zamontowane. Zazwyczaj ukulele są fabrycznie wyposażone w struny wykonane z tworzywa sztucznego, najczęściej z nylonu lub materiałów syntetycznych. Standardowe struny do ukulele koncertowego to zazwyczaj zestaw w strojeniu G-C-E-A (od góry). Warto sprawdzić, czy struny są dobrze osadzone w siodełku i mostku. Jeśli masz możliwość, przed zakupem spróbuj zagrać kilka akordów, aby ocenić komfort dociskania strun i ogólne brzmienie instrumentu.
Akcesoria niezbędne dla posiadacza ukulele
Posiadanie dobrego ukulele koncertowego to dopiero początek muzycznej przygody. Aby w pełni cieszyć się grą i dbać o instrument, warto zaopatrzyć się w kilka podstawowych akcesoriów. Ich wybór nie musi być skomplikowany, a znacząco ułatwi codzienne użytkowanie ukulele.
Jednym z najważniejszych akcesoriów jest pokrowiec lub futerał. Chroni on instrument przed kurzem, zarysowaniami i uszkodzeniami mechanicznymi, a także przed wahaniami temperatury i wilgotności, które mogą negatywnie wpłynąć na drewno. Pokrowce są zazwyczaj wykonane z grubszego materiału i oferują podstawową ochronę, podczas gdy twarde futerały zapewniają najlepsze zabezpieczenie, choć są droższe i mniej poręczne.
Stroik to absolutny must-have dla każdego muzyka, niezależnie od instrumentu. Ukulele, zwłaszcza na początku, wymaga częstego strojenia. Najpopularniejsze i najwygodniejsze są stroiki elektroniczne typu clip-on, które przypina się do główki instrumentu. Są one dokładne, łatwe w użyciu i nie wymagają podłączania kabli. Alternatywnie, można skorzystać z aplikacji stroikowych na smartfona, choć stroiki elektroniczne są zazwyczaj bardziej precyzyjne w hałaśliwym otoczeniu.
Warto rozważyć zakup kostek do ukulele, chociaż wiele osób gra na ukulele palcami. Kostki do ukulele są zazwyczaj cieńsze i bardziej elastyczne niż te do gitary, co pozwala uzyskać łagodniejsze brzmienie. Ponadto, mogą być przydatne paski do ukulele, jeśli planujesz grać na stojąco, choć wiele osób preferuje trzymać ukulele w pozycji siedzącej bez paska. Zestaw zapasowych strun to również dobra inwestycja, ponieważ struny, zwłaszcza te fabryczne, mogą się zużywać lub zerwać.
Dla tych, którzy chcą eksperymentować z dźwiękiem, dostępne są również efekty i wzmacniacze do ukulele, zwłaszcza jeśli posiadamy model elektryczno-akustyczny (z przetwornikiem). Nie są to jednak akcesoria niezbędne na samym początku nauki, ale mogą być ciekawym uzupełnieniem dla bardziej zaawansowanych graczy.
