Kwestia alimentów w 2017 roku, podobnie jak w latach poprzednich, budziła wiele emocji i pytań. Nie istniała jedna, uniwersalna kwota, która określałaby wysokość świadczeń. Każda sprawa była rozpatrywana indywidualnie, z uwzględnieniem szeregu czynników. Sąd analizował przede wszystkim możliwości zarobkowe i majątkowe rodzica zobowiązanego do alimentacji, a także usprawiedliwione potrzeby dziecka. To właśnie te dwa filary stanowiły podstawę do ustalenia ostatecznej kwoty.
W 2017 roku nadal obowiązywały zasady wynikające z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Sędziowie kierowali się przesłankami sprawiedliwości społecznej i dobrem dziecka. Warto pamiętać, że alimenty mają na celu zapewnienie dziecku środków utrzymania, a także wychowania i rozwoju, na poziomie zbliżonym do tego, jaki mógłby zapewnić dziecku rodzic, gdyby wspólnie z drugim rodzicem sprawował nad nim pieczę. Oznacza to, że wysokość alimentów nie powinna być jedynie symboliczna, ale realnie odzwierciedlać potrzeby małoletniego.
Czynniki wpływające na wysokość alimentów w 2017 roku
Decyzja o wysokości alimentów nigdy nie była przypadkowa. Sąd dokładnie badał sytuację obu stron. W przypadku rodzica zobowiązanego do płacenia, brane pod uwagę były jego dochody – zarówno te oficjalne, z umowy o pracę, jak i potencjalne, wynikające z posiadanych umiejętności czy nieruchomości. Analizowano również koszty utrzymania tego rodzica, takie jak wynajem mieszkania, rachunki, czy inne zobowiązania. Nie bez znaczenia były także jego pasywa, czyli długi czy inne obciążenia finansowe.
Z drugiej strony, kluczowe były potrzeby dziecka. Te z kolei były bardzo zróżnicowane i zależały od wieku dziecka, jego stanu zdrowia, a także etapu rozwoju. W 2017 roku rachunek alimentacyjny obejmował takie wydatki jak: wyżywienie, ubranie, koszty związane z edukacją (podręczniki, zajęcia dodatkowe, korepetycje), wydatki na leczenie (leki, wizyty u lekarzy specjalistów), a także koszty związane z rozwojem zainteresowań i aktywnością fizyczną dziecka. Im większe były uzasadnione potrzeby dziecka, tym wyższe mogły być zasądzone alimenty, oczywiście w granicach możliwości finansowych rodzica.
Przykładowe stawki alimentacyjne w 2017 roku
Chociaż nie istniały sztywne widełki, można było zaobserwować pewne tendencje i przykładowe kwoty, które często pojawiały się w orzeczeniach sądowych w 2017 roku. Wielkość alimentów była silnie skorelowana z dochodami rodzica zobowiązanego i wiekiem dziecka. W przypadku rodzica o przeciętnych dochodach, alimenty na jedno dziecko w wieku przedszkolnym mogły wynosić od kilkuset do około tysiąca złotych miesięcznie. W przypadku dzieci w wieku szkolnym i nastoletnim, z uwagi na rosnące potrzeby edukacyjne i rozwojowe, kwoty te mogły być wyższe, czasem przekraczając 1500 złotych.
Warto zaznaczyć, że wspomniane kwoty były orientacyjne. Jeśli rodzic pracował na umowę zlecenie lub miał nieregularne dochody, sąd mógł ustalić alimenty w oparciu o jego potencjalne zarobki. Również w sytuacjach, gdy rodzic był osobą bezrobotną, ale posiadał zasoby (np. nieruchomość), mógł zostać zobowiązany do alimentacji w oparciu o te zasoby lub przyszłe zarobki. Dzieci z chorobami przewlekłymi lub specjalnymi potrzebami edukacyjnymi mogły liczyć na wyższe świadczenia, aby zapewnić im odpowiednią opiekę i terapię.
Zmiana wysokości alimentów i ich egzekucja w 2017 roku
Zasądzone alimenty nie były stałe na zawsze. Sytuacja materialna rodziców oraz potrzeby dziecka mogły ulec zmianie, co dawało podstawę do wystąpienia z wnioskiem o zmianę wysokości świadczenia. W 2017 roku, podobnie jak dziś, można było złożyć pozew o obniżenie lub podwyższenie alimentów. Ważne było udowodnienie sądowi, że nastąpiła istotna zmiana w stosunku do okoliczności, na podstawie których pierwotnie ustalono alimenty. Na przykład, wzrost dochodów rodzica zobowiązanego lub znaczny wzrost usprawiedliwionych potrzeb dziecka mógł skutkować podwyższeniem alimentów.
Jeśli rodzic uchylał się od płacenia alimentów, wierzyciel (najczęściej drugi rodzic lub dziecko, jeśli było pełnoletnie) mógł skorzystać z różnych mechanizmów egzekucyjnych. W 2017 roku dostępne były takie narzędzia jak:
- Wniosek do komornika o egzekucję świadczeń alimentacyjnych z wynagrodzenia, emerytury, renty, rachunku bankowego, czy innych dochodów i majątku dłużnika.
- Wniosek do urzędu pracy o potrącanie alimentów z zasiłku dla bezrobotnych.
- Wystąpienie o pomoc z funduszu alimentacyjnego, jeśli egzekucja okazała się bezskuteczna.
W skrajnych przypadkach, uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego mogło prowadzić do odpowiedzialności karnej.
